Je bent hier:

Studiedag

Studiedag Velt: Hoe gezond is ecologische voeding?

Reacties (1)

Ecologische voeding en gezondheid. Dat zijn de twee pijlers van de Velt-studiedag van 2016. ‘We krijgen veel vragen over hoe gezond de Velt-aanpak van voeding is’, zegt Nadia Tahon van de dienst kennis van Velt. ‘Het was dus hoog tijd om hier eens een studiedag aan te wijden.’

Ecologische voeding, wat is dat eigenlijk?

Velt bouwt al 42 jaar ervaring op over ecologisch leven en tuinieren en vanuit die ervaring maakte ze een stappenplan op voor een groenere keuken. ‘Het is ons antwoord op de gigantische milieu-impact van onze voeding’, legt Nadia uit. ‘Die leidt immers mede tot de klimaatopwarming, een ontzettend groot waterverbruik, een te hoog ruimtegebruik en een afname van de biodiversiteit. 'Tegelijk willen de 10 stappen een antwoord bieden aan de tegenstrijdige boodschappen die te wijten zijn aan de nutritionele kijk op voeding. Voeding is meer dan een optelsom van voedingsstoffen.' Hoe je deze tien stappen concreet toepast, vind je uitgelegd in het boek ‘Lekker ecologisch!

Klik hier om de presentatie '10 stappen naar een duurzame wereld' te downloaden


Gaan gezond en duurzaam eten hand in hand?

‘Duurzaam voedsel wordt geproduceerd en geconsumeerd met respect voor mens, dier en milieu’, vertelt Corné van Dooren, expert duurzaam eten bij het Nederlands Voedingscentrum. ‘Dan kijk je verder naar wat enkel op dit moment gezond is voor ons. We moeten ook aan de gezondheid van de volgende generaties denken. Publicaties en studies van over de hele wereld tonen aan dat goed en duurzaam eten wel degelijk hand in hand kunnen gaan. Daarom hebben wij in onze nieuwe schijf van vijf (in voege sinds april 2016) een belangrijke aanbeveling gezet: eet meer plantaardig en minder dierlijk.'

We raden aan om 4/5 plantaardig te eten en nog maar 1/5 dierlijk. Het is historisch te noemen dat we mensen aanraden niet meer dan 500 gr vlees per week te eten, dat we zeggen dat mensen nog maar één keer per week vis moeten eten en dat die best ook duurzaam gevangen wordt. Maar ook: eet meer peulvruchten, nuttig elke dag een handje vol noten. In de recepten die we verspreiden, werken we met seizoensgroenten. De voedselafdruk-tool (link toevoegen) berekent aan de hand van vijftien antwoorden op vragen de milieu-afdruk van jouw voedingspatroon en geeft je tips om het duurzamer aan te pakken.’ Samengevat: de adviezen van het Voedingscentrum:

  1. Eet niet meer dan je nodig hebt
  2. Minder (rood en bewerkt) vlees
  3. Minder verspillen door op maat te kopen en te koken
  4. Minder suikerhoudende dranken, in plaats daarvan kraanwater en thee
  5. Voldoende groenten en fruit

Klik hier om de presentatie 'Gaan gezond en duurzaam eten hand in hand?' te downloaden


Naar een ecologisch gezondheidsbeleid in Vlaanderen?

‘Ook Vlaanderen wil volgend jaar uitpakken met een nieuw voedingsmodel, want de huidige actieve voedingsdriehoek is te ingewikkeld’, legt Vickà Versele van het Vigez (Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie) uit. ‘Maar we staan nog niet zo ver als het Nederlands Voedingscentrum. Prioritair in ons nieuw model is gezonde voeding voor elke Vlaming en het zal de nieuwe aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad integreren. Duurzaamheid is niet onze focus, maar we zijn er wel van overtuigd dat gezondheid en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan. Een mooi voorbeeld daarvan is Tutti Frutti, dat seizoensfruit in de Vlaamse scholen brengt. Het nieuwe model moet eenvoudig zijn, begrijpbaar zonder uitleg van intermediairen. Deze adviezen willen we er alvast in opnemen:

  1. Eet minder vlees van betere kwaliteit en vervang het door peulvruchten of andere vleesvervangers
  2. Eet meer onbewerkte voedingsproducten
  3. Eet voornamelijk vette vis omwille van de omega 3 of plantaardige alternatieven die omega 3 bevatten
  4. Eet lokaal en seizoensgebonden met aandacht voor restjes en afvalvermindering
  5. Let op de grootte van de porties en de planning van je maaltijden

In de vragenronde na de presentaties van Corné en Vickà werd hen de vraag gesteld of zij en de instituten waarvoor ze werken, volledig onafhankelijk zijn. Hun reactie hierop was: ‘Wij worden betaald met belastinggeld en zijn volledig onafhankelijk. We worden benaderd door bedrijven, maar dat wordt afgewezen. Waarin kunnen we wel samenwerken? Plannen van bedrijven om het zoutgehalte in voeding te verlagen. Wij baseren ons op wetenschappelijk onderzoek, niet op de hoogste bieder.’


Duurzame voeding op school, hoe pak je dat aan?

Aan het Carlier Instituut (school voor buitengewoon secundair onderwijs) werkt een geëngageerd team van leerkrachten en leerlingen samen aan duurzame keuzes. Een greep uit een fantastische waaier aan eco-acties, gebracht door Annemie Nachtegael:

  • Gratis smoothies, milkshakes en soep zijn een waardig alternatief voor frisdrank, dat nu al niet meer verkocht wordt op school en volgend jaar ook volledig verboden wordt. Het fruit komt van een winkel uit de buurt die onverkocht fruit gratis geeft aan de school. Groenten voor de soep komen uit de schoolmoestuin.
  • Ook andere groenten uit de moestuin (courgetten, pompoenen, prei, aardappelen, uien, kruiden) passeren via de grootkeuken, waar leerlingen ze verwerken voor de medeleerlingen. In deze keuken besteden leerlingen en leerkrachten veel aandacht aan goede planning. Weinige restjes worden de dag erna verwerkt. Overschotten van fruit verwerken ze tot confituur, die aangeboden wordt aan ouders, leerkrachten en leerlingen.
  • Gezonde voeding mag niet duur zijn. Gezonde alternatieven worden op school een halve euro goedkoper aangeboden dan de ongezondere versies.
  • Donderdag is veggiedag. Annemie, die jaren een vegetarisch restaurant uitbaatte, helpt de leerkrachten met een maandmenu, waarin donderdag veggie schotels worden voorzien.
  • Leerlingen hebben een plan gemaakt voor een gezonde buitenklas. Dit jaar is de uitwerking van de plannen een onderdeel van het afstudeerproject van een groep leerlingen.

Klik hier om de presentatie 'Duurzame voeding/gezondheidsbeleid op school' te downloaden


Welke impact hebben pesticideresidu’s op onze voeding?

‘Het is logisch dat we verward zijn over residu’s van pesticiden op onze voeding, want de boodschappen hierover zijn heel divers’, zegt Prof. Dr. ir. Pieter Spanoghe, hoofd van het labo Fytofarmacie, vakgroep Gewasbescherming van de faculteit Bio-Ingenieurswetenschappen van de UGent. ‘Studies zeggen dat we in 2 à 3 % van onze voeding te veel pesticideresidu’s aantreffen. Buitenlandse producten die we importeren scoren het hoogst. Denk hierbij aan passievruchten, thee, chilipepers… Van Belgische producten scoren rapen, peterselie, selder en andere bladgewassen slecht.  In Europa zien we overschrijdingen bij aardbeien, sla, haver, perziken en appelen.

De manier van bereiden heeft invloed op het aantal residu’s dat uiteindelijk op je bord belandt. Verhitten tot 160 à 170°C, zoals bij frituren, blijkt het meest efficiënt te zijn. Verwarmen in de microgolfoven, grillen en wokken doen de residu’s niet dalen. Groenten schillen, koken, stoven, stomen en goed wassen laten de residu’s een beetje dalen. In sappen ga je bestrijdingsmiddelen concentreren. In een liter gangbaar appelsap zitten dus residu’s van acht appels. Bij een baby zou een liter appelsap per dag dus een risico kunnen inhouden.’

‘Regelmatig worden bestrijdingsmiddelen van de markt gehaald omdat ze een risico inhouden voor de volksgezondheid. Belangrijk om te weten is dat lage dosissen ook effect kunnen hebben. Wij zeggen altijd: ‘De dosis maakt het vergif. Maar dat is niet altijd zo eenduidig.. Ook om over na te denken zijn de kwetsbare bevolkingsgroepen. Het is logisch dat we ons grotere zorgen maken over kinderen en zwangere vrouwen. Maar ook het cumulatief effect van pesticiden mogen we niet verwaarlozen. En over het feit dat we via ademhaling, mond en huid ook blootgesteld worden, wordt te weinig gecommuniceerd. Deo’s met hormoonverstoorders toepassen onder je oksel is nefast, want daar worden de stoffen meteen opgenomen in de bloedbaan. Geen blootstelling is nog altijd beter dan een kleine blootstelling.’

‘Wat dan met biologische bestrijdingsmiddelen?’ was een vraag uit het publiek. De reacties van professor Spanoghe spreekt boekdelen: ‘Het is niet omdat het uit de natuur komt, dat het niet schadelijk is. Een slangenbeet is 100% bio, maar je valt er wel van dood.’ Lieve Vercauteren van Bioforum Vlaanderen reageert:. Er worden nog enkele middelen van oudsher gebruikt die ook in de gangbare landbouw worden gebruikt (bv. koper, zwavel). De biosector zoekt hard naar alternatieven zodat deze natuurlijke middelen overbodig worden. Dan zal de wetgeving volgen en deze verbieden.

Klik hier om de presentatie 'Pesticideresidu's' te downloaden


Lara kookt

Lara kookt met biologische, seizoensgebonden en lokale producten. Ze kookt met haar team in haar afhaalrestaurant in Antwerpen, maar ook als cateraar voor dagen zoals de studiedag van Velt. Waarom kookt zij op deze manier? ‘Ik heb het met de paplepel meegekregen. Dit is voor mij de logische manier. Een andere manier zou niet uit mijn hart komen.’ En dat het uit het hart komt, mochten wij allemaal proeven!


Wat met bewerkte voeding?

Na een korte historische inleiding in bewerkt voedsel - wist je trouwens dat de Romeinen ook al snackbars hadden waar kant-en-klaar voedsel werd afgehaald? - nam Prof. Dr. ir. Frederic Leroy, Industriële Microbiologie en Voedingsbiotechnologie, vakgroep Bio-ingenieurswetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel, ons mee door het hoe en waarom van bewerkt voedsel.

‘Voedsel wordt vaak bewerkt omdat het bevorderlijk is voor de kwaliteit en houdbaarheid, maar vaak ook gewoon om de prijs te drukken en daar kunnen we wel onze bedenkingen bij hebben’, stelt hij. ‘Maar tegenwoordig heerst er een vraag naar ‘natuurlijk’ voedsel. De consument screent labels en gaat meer dan vroeger terug naar onbewerkte voedingsmiddelen, zoals Michael Pollan het aanraadt. Clean Labels zijn hierop een antwoord. Maar we zien ook wel dat als de mens geconfronteerd wordt met chemische benamingen, dat er dan soms een soort chemofobie optreedt. Ook voor E-nummers heerst er nog wat angst, terwijl E-nummers op een positieve lijst staan, waarover gewaakt wordt door experts en toxicologen.’ Maar het ene E-nummer is het andere niet.

‘Als we vlees als voorbeeld nemen, zien we dat dit vaak bewerkt wordt uit functionele overwegingen,maar consumentenbedrog lonkt ook daar, want wat met kleurstoffen, chemische verzuurders om de klassieke fermentatie te vervangen, smaakversterkers en verdikkingsmiddelen? ‘Diverse welvaartsziekten zijn gelinkt aan sterk bewerkt voedsel. Zelf bereiden is de veiligste optie.'

Klik hier om de presentatie 'Bewerkte voeding' te downloaden


Hoe betaalbaar is biologische voeding?

Leentje Speybroeck van Velt toont ons een recept van een ‘bordje vol’ lekkers, vol plantaardige ingrediënten. ‘Ik koos voor dit bordje omdat het betaalbaar is, haalbaar in tijd en toepasbaar in elk seizoen. Je zou het als ‘template’ kunnen gebruiken om verschillende seizoensgroenten en granen te gebruiken. Mijn grote tip is: werk een degelijke planning uit. In het weekend kan je een soort graan of peul koken, een lekkere dressing maken en alvast één of twee groenten bereiden. Elke dag van de week kan je dan variëren met verse groenten en wat ik al in de koelkast heb staan. Seizoensgroenten dagen je uit om te experimenteren: kan ik dit rauw eten, grillen, stoven? We ketenen ons soms te veel vast aan waaruit een gerecht moet bestaan. Durf te experimenteren!’


Hoe past biologische voeding in de campagne 2020pesticidevrij?

Velt trekt de campagne 2020pesticidevrij, die tegen 2020 alle pesticiden uit de winkelrekken wil zien verdwijnen. ‘Door te kiezen voor biologische voeding, geef je de biologische boer een duwtje in de rug’, zegt campagnecoördinator Barbara Creemers. ‘Op die manier geef je het signaal dat je ook in de landbouw minder pesticiden tolereert.’

Als we nu eens…

In haar slotwoord benadrukt voorzitter Leen Laenens de kracht van onze stem. ‘Als we nu eens samen de voedingsmythes zouden ontkrachten?’ vraagt ze zich af. ‘Want die zijn veel te veel toegespitst op de voedingsproducten en minder op de voedingsgewoonten. Als we nu eens allemaal naar de media zouden stappen met de vraag om heldere in plaats van misleidende communicatie? Bij Velt blijven we geloven dat het anders kan. Laten we daarom de tien stappen naar een ecologische keuken uitdragen naar de hele wereld!’

(C) Foto's en verslag: Barbara Creemers

Studiedag: Hoe gezond is ecologische voeding?

Reacties (1)

Lees hier het verslag van de studiedag


Kom naar de studiedag

Hoe gezond is ecologische voeding?

 
Wie eet met aandacht voor het milieu, doet dat meestal ook met de bedoeling om gezond te eten. Gezond verstand vertelt ons immers dat ecologisch eten impact heeft op de gezondheid. Maar wat weten we met zekerheid over die relatie tussen gezonde en ecologische voeding?

Tijdens deze studiedag maken we met drie deskundigen een balans op van wat gezond en ecologisch is. We laten getuigen aan het woord over hoe zij gezonde en ecologische voeding in hun werk en leven aan bod laten komen en sluiten af met luchtig improvisatietheater.


Waar en wanneer? | Programma | Prijs | Inschrijven


Waar en wanneer?

  • Zaal 'De Schelp' in het Vlaams Parlement (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel)
  • Zaterdag 19 november 2016 van 9.30 tot 15.15 uur

Programma

Dagvoorzitter: Jan Vannoppen, voorzitter van Velt vzw

  • 9.30 u - 10 u: Onthaal

  • 10 u - 10.15 u: Introductie '10 stappen naar ecologische voeding' - Nadia Tahon, Velt vzw

  • 10.15 u - 11 u: Algemene gezondheidsaanbevelingen – Ir. Corné van Dooren, kennisspecialist duurzaam eten, Voedingscentrum Nederland

Voor uw en mijn welzijn stellen overheden gezondheidsaanbevelingen voor. De website en de nieuwe Schijf van Vijf van het Voedingscentrum bevatten sinds kort de eerste concrete adviezen over een aantal ecologische principes. Een vermindering van de consumptie van vlees, en zeker minder bewerkt vlees, wordt stilaan algemeen aanvaard. Maar eco is meer dan minder vlees eten. Ir. Corné van Dooren vertelt over de visie en aanpak in Nederland en daarbuiten.

  • 11 u - 11.15 u: Een arts getuigt

De WGO becijferde dat 40% van de beschavingsziekten te wijten is aan ongezonde voeding. Hoe kan een arts of voedingsdeskundige gezonde voeding promoten in zijn of haar consultaties brengen?

  • 11.15 - 12 u: Pesticideresidu’s op voeding - Prof. Dr. ir. Pieter Spanoghe, hoofd van het labo Fytofarmacie, vakgroep Gewasbescherming van de faculteit Bio-Ingenieurswetenschappen van de UGent

Zelfs voor de doorgewinterde bioliefhebber is het moeilijk om altijd en overal te kiezen voor biologische voeding. Welke voedingsmiddelen bevatten de meeste pesticideresidu’s? Wat gebeurt er tijdens de bereiding in de keuken met deze residu’s? Wat is de impact van residu’s op onze gezondheid? En hoe staat de wetgever tegenover residu’s? Prof. Dr. Ir. Pieter Spanoghe geeft een stand van zaken.

  • 12 u - 12.15 u: ‘Lara kookt voor u’ op maat van de seizoenen en met lokale ingrediënten. Lara houdt van biologische groenten. Wat Lara kook is een fijne mix van kleuren, smaken en texturen, met hart en ziel bereid. Lara licht toe waarom ze voor duurzaam en gezond gaat en hoe ze dat in haar eethuis en cateringbedrijf in Antwerpen toepast.
  • 12.15 u - 13.15 u: Gezonde ecolunch met ‘Lara kookt voor u’. Op het menu staat een buffet met brood, diverse salades en broodbeleg geïnspireerd op ‘De ecosmos’, de nieuwe Velt-publicatie. Beleg je broodje in stijl.
  • 13.15 u - 14 u: Bewerkte voeding - Prof. Dr. ir. Frederic LEROY, Industriële Microbiologie en Voedingsbiotechnologie, vakgroep Bio-ingenieurswetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel

Een drukke loopbaan maakt dat we vaak weinig tijd hebben om zelf te koken. Dan is een kant-en-klare hap een makkelijke oplossing. Maar hoe gezond is dat en wat wordt er gebruikt om dergelijke voeding op smaak te brengen, langer te laten bewaren, kleur te geven? De basisingrediënten van deze voedingsproducten kun je niet meer herkennen en dit doet vragen rijzen over de kwaliteit. Prof. Dr. ir. Fréderic Leroy geeft eerst een toelichting over het wel en wee van bewerkte voeding en gaat dan dieper in op het voorbeeld van (industriële) charcuterie en de mogelijke alternatieven als broodbeleg.

  • 14 u - 14.15: Kortfilm 'Hoe duur is biologische voeding?' met toelichting van Leentje Speybroeck, Velt vzw
  • 14.15 u - 14.45 u: Slotbeschouwing
  • 14.45 u - 15.15 u: Improvisatietheater Improfiel. De acteurs van Improfiel bestijgen het podium zonder rol of tekst, maar boordevol inspiratie uit onze studiedag.
  • 15.15 u: Receptie

Kostprijs?

  • €15 voor Velt-leden of €30 voor niet-Velt-leden

(C) Foto's: Wout Hendrickx, Aikon Producties en Swa De Heel

Velt-studiedag 'Bodem': de presentaties

Reacties (0)

Om het jaar van de bodem in stijl af te sluiten, organiseerde Velt in november twee studiedagen met als onderwerp ‘de bodem’. Wie ecologisch tuiniert, weet immers als geen ander dat een gezonde bodem van essentieel belang is.

De presentaties van deze studiedagen kun je nu hieronder downloaden.

Studiedag Brussel - 14 november

Studiedag Zierikzee- 28 november

Studiedag over de bodem van Velt: een kijkje in de bodem als ‘black box’

Reacties (0)

Midden november kwamen ruim 220 Velt-leden en sympathisanten in Brussel bijeen om de moestuinbodem in het zonnetje te zetten tijdens de Velt-studiedag over bodem. Een interessant programma met diverse sprekers in de ochtend maakte de dag zeer boeiend en een waardige afsluiting van ‘2015: Het Internationale Jaar van de Bodem’.

Dankzij de verschillende deskundige sprekers werd de ‘black box’, zoals de soms mysterieuze processen in de bodem ook wel worden genoemd, weer een stukje verder geopend. Ook leuk om op zo’n dag weer andere Velt-leden te kunnen ontmoeten. Hieronder tref je een verslag aan van de verschillende onderdelen. De presentaties van die dag kun je hier downloaden.


Mycorrhizaschimmels door Dr. Ir. Jacqueline Baar van Biomygreen

Jacqueline Baar heeft meer dan 25 jaar ervaring in (bodem)ecologisch onderzoek en is in 2012 in Nederland haar eigen bodemonderzoeks- en adviesbureau ‘Biomygreen’ gestart.

Mycorrhizaschimmels zijn goedaardige bodemschimmels die samenwerken met veel planten (symbiose). Alleen de ‘pioniersgroenten’ uit de moestuin: de kolen en ganzenvoet (zoals spinazie en biet) werken niet samen met deze schimmels. De symbiose bestaat uit een uitwisseling van voedingsstoffen: van de planten krijgen deze schimmels koolstof, en in ruil daarvoor nemen de schimmeldraden voedingsstoffen op uit de bodem die ze weer aan de plantenwortels afgeven. Sommige schimmels kunnen tevens stofjes afscheiden waardoor de plant extra wortels maakt.

Hoe kunnen we deze kennis in een eco-moestuin toepassen, waar we de grond bewerken (en dan weer schimmeldraden kapotmaken) en aan vruchtwisseling doen? Volgens Jacqueline scheiden planten als kool stoffen uit in de bodem wat de mycorrhizaschimmelaanmaak bevordert voor de planten die volgen. En weinig bodembewerking is natuurlijk gunstig voor deze schimmels.


Bodemvruchtbaarheid in de moestuin door Frank Petit-Jean van Velt

Frank Petit-Jean, één van Velts moestuindeskundigen, geeft een overzicht van alle aspecten die met bodemvruchtbaarheid in de ecologische moestuin te maken hebben. Van bodemvorming, via bodemsoort en organische stof en humus naar hoe we in de moestuin de kringlopen zo goed mogelijk kunnen sluiten. Verder geeft hij een toelichting op de bemestingsadviezen in het Velt-boek Handboek ecologisch tuinieren en legt uit waarom bodemanalyses met een korrel zout moeten worden genomen.

Een aantal soorten ecologische meststoffen passeren de revue, en Frank sluit af met de conclusie dat het beheren van een goede bodemvruchtbaarheid vooral te maken heeft met gezond verstand en goede observatie.


Invloed van bodem op groenten en fruit door Ir. Anton Nigten, promovendus

Ir. Anton Nigten is als onafhankelijk onderzoeker bezig met een promotieonderzoek over de relatie tussen bodemkwaliteit, kwaliteit van voedingsgewassen en gezondheid. Een man met veel kennis in huis en het is de kunst die diepgang te vertalen naar de ecomoestuinpraktijk.

Mineralenverhoudingen in ecogroenten

Anton stelt dat ecologische producten al beter zijn dan gangbare door de afwezigheid van allerlei residuen en andere belastende stoffen, maar dat de mineralen ook in ecologische producten lang niet altijd goed in balans zijn. Hij stelt dat wij o.a. daardoor tekorten hebben voor magnesium, jodium, selenium, zink, chroom, koper en waarschijnlijk ook voor borium. En we krijgen een aantal elementen relatief teveel binnen, zoals kalium en calcium, waardoor de opname van andere mineralen weer belemmerd wordt. Om nog maar te zwijgen over al die andere sporenelementen die niet onderzocht worden.

De onbalans van mineralen in voeding kan het gevolg zijn van de natuurlijke bodemgesteldheid, maar is vaker een gevolg van langdurige, eenzijdige bemesting (meestal met kunstmest). Zo wordt er door drijfmestgiften een overmaat aan kalium gegeven, en als koeien dat kaliumrijke gras opnemen, belemmert het kalium de magnesiumopname, waardoor de koeien tekorten kunnen krijgen aan magnesium. Hetzelfde geldt voor mensen. In Frankrijk observeerden twee boeren dat een onbalans in mineralen in aardappels en gras grotere vatbaarheid veroorzaakte voor plagen en ziekten als coloradokevers, phytophthora en mond-en klauwzeer.

Wat kunnen we doen in de ecomoestuin?

In de ecologische moestuin kunnen we veel doen om optimale bodemgezondheid te krijgen, en dat is juist één van de onderzoeksgebeden van Anton. Zijn voorlopige conclusies zijn dat oppervlaktecompostering (bv door mulchen) en het gebruik van wormencompost het meest optimaal zijn voor een vitaal bodemleven. Anton baseert zich hierbij o.a. op het werk van Rusch, een pionier van de biologische landbouw waarvan in 2014 de Nederlandse vertaling van zijn standaardwerk is verschenen: ‘Bodemvruchtbaarheid, een zaak van biologisch denken’. Ook het geven van gesteentemeel kan zorgen voor meer balans.


Tot slot van de ochtend

Aan het einde van deze goed gevulde lezingen kwamen uit de zaal diverse opmerkingen en vragen. Een algemene conclusie is dat we als ecologische moestuinders vooral graag meer leren over hoe je zelf de bodemtoestand goed kunt observeren en interpreteren. Bijvoorbeeld door het leren kennen van indicatorplanten, het maken van profielkuilen en het herkennen van gebreksverschijnselen bij planten. Een mooie uitdaging voor de Velt-lesgevers voor de komende tijd.


‘Bodemboeren’ filmvertoning en nabespreking met filmmaker Joris van der Kamp

In de film ‘Bodemboeren’ worden 5 boeren geportretteerd die ieder op hun eigen manier heel bewust met de bodem omgaan. Bijvoorbeeld door niet meer te ploegen maar alleen de grond oppervlakkig te bewerken, door de koeien te laten ‘stripbegrazen’, door veel groenbemesters te telen en zo meer. Met prachtige beelden van de boeren en hun bodems en bedrijven, en duidelijke uitleg die soms overeenkomt met wat we in de moestuin ook kunnen doen.

 

Voor zij die nog meer willen weten over bodemfeiten: www.fao.org/soils-2015/resources/infographics/en/


(C) Verslag door Janneke Tops. Foto's door Emelie Heller.

Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Grote korting met onze jaarlijkse Velt-zadenactie
  • Uitnodigingen voor interessante activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid