Je bent hier:

Zelf zaden telen

7 tips om zelf zaad te winnen

Reacties (1)

Ben je bijzonder tevreden van de groenten die je kweekt, dan wil je misschien weleens proberen om zelf zaad te winnen. Met deze tips helpen we je graag op weg.

1. Begin gemakkelijk

Eenjarige bloemen laten we gewoon staan tot hun zaadjes rijp zijn. Hetzelfde doe je met veldsla, postelein, kervel, rucola, tuinkers, koriander, dille, tuinmelde en sla. Heb je een goede tomatenoogst, dan kun je in principe de zaadjes er gewoon uit peuteren en ze laten drogen.

2. Let op met kruisbestuiving en inteelt

Bij de meeste groenten is het wat moeilijker om er goed zaad van te winnen. Laat je spruit naast boerenkool bloeien, dan krijg je grappige bastaardplantjes. Van verwante planten of rassen moet je er dus maar eentje tegelijk laten bloeien. Ook pompoen en courgette gaan vreemd: die kun je het best met de hand bestuiven. Van mais en kool moet je dan weer een behoorlijk aantal zaaddragers hebben, anders dendert de zaadkwaliteit achteruit. Zo zijn er voor ieder gewas wel bepaalde trucs die je moet leren.

3. Rijp en droog

Oogst je zaden niet te vroeg en niet te laat. Komkommer en courgette plukken we onrijp om te eten, maar meer dan overrijp voor goed zaad. Zaadjes moeten hard, droog en dor zijn, maar je mag ook niet te lang wachten. Kervel, schorseneer en reukerwt bijvoorbeeld gaan hun rijpe zaden zelf verspreiden. Die moet je dus voor zijn. Spreid je zadenoogst op gaas of papier om te drogen.

4. Scheid het kaf

Zaden zitten meestal in hun ‘verpakking’. Die haal je het best weg met een vergiet en een zeefje. Ook door te wannen (schudden in de wind, zeg maar) krijg je schone zaadjes die beter bewaren.

5. Bewaar slim

Houd je droge, schone zaadjes bij in een potje of envelop (mét de juiste naam erop) en bewaar ze op een frisse en droge plaats. Zo blijven ze langer kiemkrachtig.

6. Lees dat boek

Deze tips en nog veel meer staan helder en uitvoerig beschreven in Zelf zaden telen, het zadenboek van Velt. Daarin vind je genoeg informatie en inspiratie voor jarenlang plezier.

7. Deel!

Probeer vooral niet van alles zelf zaad te winnen. Jouw zaadteelt van bijvoorbeeld sla ‘Meikoningin’ zal zoveel opbrengen, dat je kunt ruilen met bevriende tuiniers. Die hebben dan weer andere rassen en soorten. Ga naar onze zadenruilbeurs Reclaim the Seeds (op zaterdag 4 februari in Sint-Niklaas of zaterdag 4 maart in Nijmegen) of maak de Velt-zadenwerkgroep (en jezelf) blij met een goede ruil.

(C) Foto's: François De Heel

Waarom zaad winnen?

Reacties (1)

Iedereen heeft zo zijn eigen redenen om zaad te winnen. Wat beweegt jou om zaden te winnen? Laat het ons weten in een reactie.

1. Gewenste eigenschappen behouden

Zaden afkomstig van grote zaadhuizen zijn veredeld op uniforme rijping, lange houdbaarheid, een perfect uiterlijk, voedingswaarde en geleidelijke afrijping. Veel prachtige landrassen (rassen die door tuiniers en boeren van oudsher vermeerderd en in stand gehouden zijn) zijn niet meer op de markt verkrijgbaar. Soms zijn ze zelfs helemaal verdwenen.

2. Voedselsoevereiniteit

Zaden winnen is een sleutel tot controle over onze voedselvoorziening. Met voedselsoevereiniteit wordt bedoeld dat wij als (moes)tuiniers, boeren en consument zelf kunnen bepalen welke rassen er verbouwd worden en beschikbaar zijn en dat we dit recht niet volledig uit handen geven aan zaadgoed- of andere multinationals.

Door zelf zaden te winnen bieden we tegenwicht aan de groeiende monocultuur van zaad- en voedselgewassen en het helpt ons ook ons recht te behouden om zaden te winnen.

3. Biodiversiteit behouden

Wist je dat 75% van onze voedselbiodiversiteit in de afgelopen honderd jaar is verdwenen? Elk ras dat verloren gaat, houdt een verschraling in van de genetische variëteit in onze voedselgewassen, wat uiteindelijk het aanpassingsvermogen aan stresssituaties zoals ziekten en klimaatverandering reduceert.

Zaadwinning bevordert de diversiteit doordat rassen behouden blijven en beschikbaar gemaakt worden voor kwekers.

4. Goed voor je portemonnee

Bespaar geld door je eigen zaden te winnen en te ruilen met andere zaadwinners. Zaad ruilen vergroot het aantal rassen dat je tot beschikking hebt, zonder een cent te besteden. Laat je alvast inspireren door de Velt-zadenwerkgroep.

    

5. Zaad winnen is leuk

Zelf zaden winnen kan zeer bevredigend zijn. Je plant zien ontwikkelen van bloem tot zaad is een boeiende manier om de gehele levenscyclus van de natuur te beleven van zaad tot zaad. En ook nog eens heel leuk voor kinderen.


Leer zelf zaden telen met Velt

Misschien heb je al eens zaden uit je moestuin gewonnen, maar vraag je je af of dat zaad wel voldoende raszuiver en kiemkrachtig is. Misschien wil je de kwaliteit garanderen van de zaden die je over de jaren wint en wil je weten welke planten onderling nu eigenlijk kunnen kruisbestuiven. Of misschien wil je handige tips opdoen over het schonen van zaad. Daarop, en nog veel meer, gaat ons nieuwste boek Zelf zaden telen in.

In Zelf zaden telen ga je een van de meest natuurlijke en tegelijkertijd meest fascinerende onderwerpen van tuinieren ontdekken. Zaad winnen is leuk en hoeft niet moeilijk te zijn, en dat bewijst dit boek.

Zelf zaden telen telt 143 pagina's en is verkrijgbaar voor slechts €14,95 voor Velt-leden (€17,95 voor niet-Velt-leden). Bestellen kan via onze Velt-webwinkel of via een lokale Velt-afdeling in je buurt. Bekijk hieronder alvast het inkijkexemplaar van dit boek.

(C) Foto: Swa De Heel

Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Grote korting met onze jaarlijkse Velt-zadenactie
  • Uitnodigingen voor interessante activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid