Ben je bijzonder tevreden van de groenten die je kweekt, dan wil je misschien weleens proberen om zelf zaad te winnen. Met deze tips helpen we je graag op weg.

1. Begin gemakkelijk

Eenjarige bloemen laten we gewoon staan tot hun zaadjes rijp zijn. Hetzelfde doe je met veldsla, postelein, kervel, rucola, tuinkers, koriander, dille, tuinmelde en sla. Heb je een goede tomatenoogst, dan kun je in principe de zaadjes er gewoon uit peuteren en ze laten drogen.

2. Let op met kruisbestuiving en inteelt

Bij de meeste groenten is het wat moeilijker om er goed zaad van te winnen. Laat je spruit naast boerenkool bloeien, dan krijg je grappige bastaardplantjes. Van verwante planten of rassen moet je er dus maar eentje tegelijk laten bloeien. Ook pompoen en courgette gaan vreemd: die kun je het best met de hand bestuiven. Van mais en kool moet je dan weer een behoorlijk aantal zaaddragers hebben, anders dendert de zaadkwaliteit achteruit. Zo zijn er voor ieder gewas wel bepaalde trucs die je moet leren.

3. Rijp en droog

Oogst je zaden niet te vroeg en niet te laat. Komkommer en courgette plukken we onrijp om te eten, maar meer dan overrijp voor goed zaad. Zaadjes moeten hard, droog en dor zijn, maar je mag ook niet te lang wachten. Kervel, schorseneer en reukerwt bijvoorbeeld gaan hun rijpe zaden zelf verspreiden. Die moet je dus voor zijn. Spreid je zadenoogst op gaas of papier om te drogen.

4. Scheid het kaf

Zaden zitten meestal in hun ‘verpakking’. Die haal je het best weg met een vergiet en een zeefje. Ook door te wannen (schudden in de wind, zeg maar) krijg je schone zaadjes die beter bewaren.

5. Bewaar slim

Houd je droge, schone zaadjes bij in een potje of envelop (mét de juiste naam erop) en bewaar ze op een frisse en droge plaats. Zo blijven ze langer kiemkrachtig.

6. Lees dat boek

Deze tips en nog veel meer staan helder en uitvoerig beschreven in Zelf zaden telen, het zadenboek van Velt. Daarin vind je genoeg informatie en inspiratie voor jarenlang plezier.

7. Deel!

Probeer vooral niet van alles zelf zaad te winnen. Jouw zaadteelt van bijvoorbeeld sla ‘Meikoningin’ zal zoveel opbrengen, dat je kunt ruilen met bevriende tuiniers. Die hebben dan weer andere rassen en soorten. Ga naar onze zadenruilbeurs Reclaim the Seeds (op zaterdag 4 februari in Sint-Niklaas of zaterdag 4 maart in Nijmegen) of maak de Velt-zadenwerkgroep (en jezelf) blij met een goede ruil.

(C) Foto's: François De Heel