Je bent hier:

Herwildering

Herwildering

Antwerpen, 16 september 2013 - Rewilding is het nieuwe zoemwoord in natuurbeschermingsmiddens. Het gaat over decreatie van grote natuurgebieden met daarin ook grote wilde dieren, grazers en predatoren, net zoals in Afrika, maar dan bij ons. En het is meer dan een jongensdroom.

Deze maand komt De Nieuwe Wildernis in de zalen, een film over de Nederlandse Oostvaardersplassen, ook wel ‘de Serengeti van de Lage Landen’ genoemd (pagina 33-35 in het septembernummer van 2013 van Seizoenen). Deze plassen, op een halfuur rijden van Amsterdam, zijn het toonvoorbeeld van ‘herwildering’ bij ons. Ze zijn daar goed bezig, de Nederlanders, want volgens Jamie Williams, voorzitter van de Amerikaanse Wilderness Society is de creatie van ‘grote, veerkrachtige ecosystemen die publieke en private gronden combineren’ onze beste buffer tegen de gevolgen van de klimaatverandering. In dergelijke systemen zou de natuur de mogelijkheid immers behouden om te evolueren.

Volgens Jon Hoekstra, hoofdwetenschapper van WWF’s Conservation Science Program, staat de manier waarop we aan natuurbeheer en milieubescherming doen hierdoor zelfs voor een aardverschuiving. Hij noemt het ‘The Pivot’ (de omslag): ‘De wereld raast naar een geheel andere toekomst. Zoals de dingen zijn geweest, is niet hoe ze zullen zijn. Sinds de moderne milieubeweging zo’n 50 jaar geleden vorm kreeg, verdubbelde de menselijke populatie van ongeveer 3,5 miljard naar meer dan 7 miljard. In plaats van af te remmen, groeit de menselijke vraag. De menselijke impact op de planeet is zo buitengewoon, dat geologen een nieuw tijdperk toevoegden aan de aardse geschiedenis – het Anthropoceen – dat anders zal zijn dan alles wat ervoor kwam. Deze omslag is noodzakelijk voor het natuurbehoud om te voldoen aan dé uitdaging van het Anthropoceen: zo veel mogelijk natuur en biodiversiteit behouden op een door mensen gedomineerde planeet.’

Het fijne aan concepten als rewilding is dat ze tonen dat we niet bij de pakken hoeven te blijven zitten. De Long Now Foundation brengt het idee zelfs nog een stapje verder en werkt in navolging van de gebroeders Heinz en Lutz Heck aan de-extinctie, het terugbrengen van uitgestorven soorten. De Heck-broers konden in hun tijd louter via terugfokken verloren gegane soorten proberen terug te brengen, maar de Long Now Foundation wil nu aan de slag gaan met de nieuwste technieken. De-extinctiewetenschappers maakten een lijst van terug tot leven te brengen soorten, waaronder de Europese auroch, de pas in 2000 uitgestorven Pyrenese steenbok en de wolharige mammoet. Vooral deze laatste spreekt erg tot de verbeelding. Hierdoor kreeg het project een heleboel media-aandacht. Het tijdschrift National Geographic wijdde er in april zelfs een heel nummer aan. De eerste en meest realistische kandidaat is echter de passagiersduif. De terugkeer van deze vogel zou een mijlpaal betekenen, maar zelf hoop ik ook op de wederopstanding van de imposante auroch. Want ik zie ze al lopen, de machtige stieren en statige koeien, in hun nieuwe wildernis.

Velt-directeur Jan Vannoppen brengt in deze Seizoenen (septembernummer van 2013) een definitie van agro-ecologie. Ook dit concept zoekt antwoorden op de uitdagingen die Jon Hoekstra formuleert. Maar het is minder nieuw. De moderne agro-ecologie bouwt verder op ideeën die al bijna een eeuw leven en streeft naar een verzoening tussen landbouw en ecologie. Een eenduidige definitie is er niet, maar het concept verenigt intussen verschillende groepen van wetenschappers, mensen uit de praktijk en sociale bewegingen. Wetenschappers die bezig zijn met agro-ecologie spreken over ‘agro-ecosystemen’ waarin de landbouwpraktijk en het behoud van biodiversiteit elkaar niet tegenspreken. In zijn eerste bijdrage over dit onderwerp onderzoekt Jan Vannoppen of de ideeën van Velt daarbij aansluiten.

Bart Coenen


Lees het Engelstalig artikel A Pivot for Conservation voor meer informatie

Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Grote korting met onze jaarlijkse Velt-zadenactie
  • Uitnodigingen voor interessante activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid