Je bent hier:

Uien

Uien

Kenmerken

De ui behoort tot de lookfamilie en is een wortelgewas. De bekendste is de gele ui, met een geelbruine schil en een pittige uiensmaak. Er zijn verschillende soorten uien, elk met een andere smaak en uiterlijk. Qua teeltwijze zijn er ook verschillen. Het voornaamste onderscheid is er tussen plantui en zaaiui.

Een ui is een bol met dicht op elkaar gepakte, vlezig verdikte bladeren, de zogenaamde rokken, omgeven door dunnere lagen die eigenlijk de uitgedroogde buitenste rokken vormen. In het hart van de ui bevinden zich stammen waaruit nieuwe planten kunnen voortkomen.

Beschikbaarheid

Uien zijn het hele jaar door beschikbaar. Er zijn tal van uienrassen. Onderscheidingskenmerken zijn onder meer de kleur van de buitenrokken en de verkoopperiode van de verse exemplaren: lente en zomer of herfst en winter.

Keer terug naar boven


Hoe bewaren?

Heb je ui in je tuin? Zorg er dan voor dat je bij het oogsten de beschimmelde exemplaren verwijdert. De rest spreid je uit op een droge en goed geventileerde plaats (niet te lang in felle zon), eventueel op roosters, in kisten of hangnetten, zodat er voldoende ventilatie plaatsvindt. Na ongeveer een week zijn de uien mooi droog en kun je het overtollige verdorde loof verwijderen. Daarna leg je ze in bakjes of hang je ze op in een droog, goed verlucht lokaal. Uien verdragen sterke vorst, dus in de kelder kun je ze ook bewaren. Door vocht gaan ze wel rotten.

Als je uien koopt, zorg er dan voor dat het loof – indien aanwezig – mooi groen is. Groen lof aan een bos uien wijst op versheid. Verse uien moeten glanzen bij aankoop. Als je gedroogde uien koopt, kies je het best stevige exemplaren zonder kiemvorming of schimmel en met een perfect droog en ongeschonden vel. Verse uien bewaar je het best in de groentelade van de koelkast, gedurende maximum vijf dagen. Droge uien bewaren minstens vier weken op een koele en droge plaats met voldoende ventilatie. Scherm ze af van het daglicht en bewaar ze nooit samen met aardappelen, want dan gaan die laatste sneller rotten.

Van zodra je de ui hebt aangesneden, kun je hem niet meer bewaren. Hij verliest zijn vitamines en kan door oxidatie schadelijk worden. Onafgedekt in de koelkast neemt hij smaak- en geurstoffen van zijn naburige koelkastgenoten over.

Keer terug naar boven


Rijk aan...

Uien zijn rijk aan kalium, fosfor, ijzer en calcium. Ze zijn een bron van oligo-elementen zoals seleen, mangaan, kobalt en fluor. Daarnaast bevatten ze vitamine B en C.

Keer terug naar boven


Uien in de keuken

Uien kunnen ons aan het huilen brengen, dat is bekend. Allerhande tips zoals een boterham in de mond stoppen, een natte handdoek over de schouders hangen of het snijvlak nat maken zijn uitgetest, maar konden onze ogen alvast niet droog houden.  Nog enkele tips om uit te proberen: de uien voor je ze versnijdt in de diepvries leggen, lenzen dragen, uien onder stromend water versnijden…

Uien zijn een belangrijke smaakmaker in tal van hartige gerechten. Daarnaast kun je van uien een heerlijke marmelade maken; heerlijk in combinatie met iets hartigs. Ze worden beschouwd als een groente met weldadige eigenschappen. Ze bevatten zwavelverbindingen en organische zuren die diuretisch werken wanneer we de uien rauw consumeren. Een ander bestanddeel van de ui is quercetine, een belangrijk antioxidant. Antioxidanten beschermen cellen tegen beschadiging, omdat ze vrije radicalen uitschakelen.

Er wordt ook beweerd dat uien het gevaar op hart- en vaatziekten terugdringen en de luchtwegen vrijmaken (een doormidden gesneden ui naast het bed helpt verkouden mensen beter te ademen). Mensen met spijsverterings- of darmproblemen kunnen (rauwe) ui maar beter laten liggen, want deze groente is zwaar verteerbaar.

Recepten

Uienmarmelade

  • Ingrediënten: • mengeling uien (rode en gele) • olie • ½ van het gewicht van de gestoofde ui aan sap (of mengeling sap – suiker) • eventueel kruiden zoals chili of kaneel of een smaakmaker zoals rozijnen
  • Bereiding: Snijd de uien (mengeling van rode en gele ui) in kleine stukjes en fruit ze al roerende, met weinig zonnebloemolie (neutrale olie) in een pan met een deksel op een laag vuur. Als ze bruin worden, doe er dan de helft van het gewicht aan geconcentreerd appelsap bij (je kunt ook kiezen voor granaatappelsap of witte bessensap of een mengeling van sap en suiker). Laat dit zachtjes koken tot de uien gaar zijn en uit elkaar vallen (na ongeveer drie kwartier). Doe er dan wat peper en zout bij. Breng het mengsel net tegen de kook aan, schenk de marmelade in potten en sluit ze meteen af.

Uitjes en rozijnen

  • Ingrediënten: 1 kg kleine uitjes • 6 el tomatenpuree • 150 g witte of bruine suiker • 150 g rozijnen • 6 dl water • 4 el olijfolie • 3 dl (wijn)azijn • zout naar smaak • cayennepeper • kruiden zoals tijm, oregano, laurier, nootmuskaat
  • Bereiding: Doe de uien en de rozijnen in een pan. Maak een mengsel van azijn, water, zout, cayennepeper en suiker en giet dit over de uitjes. Voeg dan de olie en de kruiden toe en laat dit alles samen gedurende 1,5 à 2 uur pruttelen. Doe het geheel in schone potten en sluit ze goed af. Je kunt voor de zekerheid de potten met inhoud tien minuten in een kokend waterbad zetten (pasteuriseren), maar dit is niet noodzakelijk.

Keer terug naar boven


Interessante publicaties over groenten

Handboek ecologisch tuinierenEcologisch tuinieren voor beginnersBijzondere groentegids


Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Grote korting met onze jaarlijkse Velt-zadenactie
  • Uitnodigingen voor interessante activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid