In Seizoenen, het ledentijdschrift van Velt, ontdek je in 2016 de nieuwe reeks Plantenportret. We zetten in elke editie een nieuw gewas uit het herwerkte Handboek ecologisch tuinieren in de kijker. Om deze reeks luisterrijk van start te laten gaan, doen we je hier graag een extra 'miniplantenportret' over brave hendrik cadeau. Een verrassend neefje van spinazie!

Doorlevend

Met brave hendrik nemen we een diepe duik in het verleden van de moestuin. De brave hendrik werd veel geteeld vóór en ook nog gedeeltelijk tijdens de middeleeuwen, tot de nu alom verspreide 'gewone' spinazie (Spinacia oleracea) vanuit Perzië in onze streken terechtkwam. Brave hendrik (Chenopodium bonus-henricus) behoort tot de familie van de amaranthaceae. Bekende verwanten zijn melganzenvoet, aardbeispinazie, melde en zelfs de Zuid-Amerikaanse quinoa.

In tegenstelling tot deze familieleden is brave hendrik een doorlevende plant, die graag een winterslaapje houdt en zich de volgende lente en zomer uitstrekt tot een hoogte van zowat 60 centimeter.

Sterke plant

Lage temperaturen zijn geen probleem. Deze wilde plant kwam immers oorspronkelijk in Scandinavië en West-Rusland voor. Hij gedijt intussen ook onder gematigd-subtropische omstandigheden, zoals het noorden van Nieuw-Zeeland.

Brave hendrik voelt zich goed op een stikstofrijke bodem en verdraagt een half beschaduwde plaats. Vermeerderen is zeer eenvoudig door middel van zaden of door grote planten te scheuren.

Waarom braaf?

Over de naamgeving circuleren er twee versies. Enkele bronnen spreken van koning Henri IV de Navarre (1553-1610), die de goede koning werd genoemd werd. Vandaar de Latijnse naam C. bonus-henricus. Andere bronnen daarentegen vermelden het onderscheid met een giftige plant, namelijk overblijvend bingelkruid, dat vroeger kwade hendrik werd genoemd.

In de keuken

Brave hendrik is wat in de vergetelheid geraakt, wat jammer is gezien de verschillende culinaire mogelijkheden van de plant. De meest bekende en traditionele optie is het blad gebruiken als spinazie. Daarnaast kun je de jonge, gebleekte scheuten eten in het voorjaar. De planten vormen na enkele jaren een diepe stevige penwortel en van daaruit vertrekken de scheuten.

Een van de oude Engelse namen voor brave hendrik was trouwens poor man's asparagus, de asperge van de arme man. Tot slot kun je de jonge bloeiwijzen als een soort van broccoli gebruiken. Heel lekker!


(C) Tekst en foto's: Frank Van Keirsbilck

Benieuwd naar andere lekkere plantjes? Volg de reeks 'Plantenportret' in Seizoenen of raadpleeg het Handboek ecologisch tuinieren.