Op 6 mei 2013 stelde de Europese Commissie een pakket maatregelen voor rond zaaigoed. Hoe reageren de kleine telers? Velt vroeg een reactie aan Greet Lambrecht van Akelei en Loes Mertens van het Bolster Organic Breeding team.

Greet Lambrecht teelt op Akelei, een vollegronds biotuinbouwbedrijf, een brede variatie aan verse groenten die goed gedijen op de lemige zandgrond in Schriek. Akelei werkt met eigen selecties: een derde van de teelten komt voort uit eigen zaadteelt, waaronder de typisch Mechelse blauwgroene winterprei.

"Gewoon doen"

Greet Lambrecht laat zich alvast niet ontmoedigen door een nieuwe wetgeving: "Als we zin hebben om zelf zaden te telen van onze gewassen op het veld, dan moeten we dat gewoon doen. Als collega-tuinders vragen 'Greet, ik heb wel interesse in zaden van schorseneer of pastinaak' dan zal ik ze ook doorgeven, want het uitwisselen van uitgangsmateriaal met het oog op het zelf zaden telen mag. Mijn boodschap is: 'Als je er nu eens zelf zaad van gaat telen, dan kom je er ook mee vooruit en heb je binnen een paar jaar jouw ideale types op het veld staan'. Zo neemt de tuinbouwsector terug zelf de zaadautonomie in handen en verzorgt ze haar genetische bronnen. In elke restrictie zit tegelijk een kans: verdere verscherping van de wetgeving kan een krachtiger impuls geven aan collega-tuinders om zelf van een gewas eigen zaad te telen."

Wat met agro-ecologie?

Lieven David (Velt) reageert: "De Europese wetgever hecht officieel groot belang aan het behoud van genetische diversiteit. Maar wat als kleinere biologische producenten in een nichemarkt geduwd worden? Zij werken immers 'maar' met lokale rassen Zo mag de Mechelse prei van Akelei niet over de landsgrenzen verkocht worden, en er mag niet meer dan 20 hectare van geplant worden. Bekeken door een agro-ecologische bril houdt dit geen steek omdat een dergelijke regelgeving geen rekening houdt met aspecten als het bodemtype of het klimaat. Commerciële, uniforme preihybriden mogen daarentegen wél over heel Europa verspreid worden: de ontwikkeling en registratie hiervan kunnen alleen door grote bedrijven bekostigd worden. Zo bevordert deze verordening vooral een gelijk speelveld voor de grote commerciële veredelaars en zaadproducenten. Ter illustratie: de twee grootste Europese zaadbedrijven beheren 70% van alle koolrassen."

"Weinig gevolgen voor ons bedrijf"

Ook biologische zadenkwekerij de Bolster (Nederland) ontving veel bezorgde berichten, schrijft Loes Mertens in een e-mail: "Wat we tot nu toe gelezen hebben, wijst er op dat er weinig zal veranderen. In ieder geval zal het voor ons bedrijf weinig consequenties hebben, omdat al onze rassen geregistreerd zijn op de EU-rassenlijst of op de amateurrassenlijst."

(C) Foto: Velt