In 1973 kochten Frans en Monique een groot stuk grond. In die periode sneuvelde het landschap zoals ze het kenden: oude houtkanten met eik en knotbomen verdwenen. Ze wilden een stukje teruggeven aan de natuur door de tuin natuurlijk in te richten. Daarnaast wilden ze fruit en groenten kweken én dieren houden. Van een weiland maakten ze iets wat intussen op een bos begint te lijken.

Vallen en opstaan

In het begin stekte en zaaide ik heel wat bomen en struiken. Ik maakte ook flink wat fouten: ik plantte bomen die het helemaal niet goed deden op onze erg vochtige leemgrond, en uitheemse soorten die te snel groeiden of geen onderbegroeiing toelieten. Met vallen en opstaan, cursussen en boeken leerde ik bij.

Prima plantencombinaties

Kersen- en kriekenbomen verdroegen de winternatte grond niet, pruimenbomen waaiden om, en de appel- en perenbomen kenden ook wel wat problemen. Kleinfruit deed het gelukkig wel erg goed. Beetje bij beetje kreeg de tuin vorm met inheems, bladverliezend groen. We zijn nu vele jaren verder. De bomen en struiken nemen meer ruimte in. Voor de geiten maai ik een hooi- en bloemenweide met de zeis. Sommige delen van de tuin zijn al jarenlang hetzelfde, omdat de plantencombinaties het zo goed doen. Er zijn altijd wel details die veranderen, maar in grote lijnen is de tuin nu prima zoals hij is.

Bosje met els

Oorspronkelijk was dit stukje tuin een deel van het weiland voor de geiten. Naarmate we minder dieren gingen houden, zetten we het weiland om in andere groenvormen. De bodem is hier een kalkhoudende, vruchtbare leemgrond, die winternat is. Ik plantte bomen en struiken aan in het gras. Eerst met ruigtekruiden eronder, maar naarmate de bomen meer schaduw wierpen, namen schaduwplanten de plaats van de ruigtekruiden in. Zo werd het langzaam een bosje. We voorzagen speelruimte voor de kleinkinderen: het hoekje met de hulsthaag was eerst een composteerplaats, later een verborgen speelhoek. De zwarte elzen hebben we geplant. Bij één els kwamen zaailingen van een es terecht. De twee groeien nu verstrengeld.

Zaailingen zoeken

Een belangrijke taak in de schaduw is zaailingen van bomen uittrekken. Hier gaat het vooral om es. Ik doe dit regelmatig, want hoe groter de zaailing, hoe steviger de wortels, en hoe moeilijker hij zich laat verwijderen. Als een zaailing aan mijn aandacht ontsnapt is, en al tamelijk groot is, dan duw ik de takkenschaar in de grond en knip net onder het groeipunt. Zo kan ik het boompje verwijderen zonder de bodem te verstoren of zwaar werk te verrichten.

De rozen snoei ik in maart. Het graspad maai ik om de twee weken tijdens het groeiseizoen. Het houtsnipperpad houd ik vrij van overgroeiende planten. Af en toe moet ik de houtsnippers aanvullen. Het bosje vraagt al bij al weinig werk en zorgt voor een boeiend biodivers plekje in onze tuin, met veel speelruimte voor de kleinkinderen.